Om het formaat van een tv te meten, meet je het scherm diagonaal, van de hoek linksboven naar de hoek rechtsonder, in inch. Meet alleen het zichtbare beeld, niet de rand (bezel). Die diagonaal is de maat die fabrikanten adverteren: een “55 inch tv” heeft een diagonaal van 55 inch (140 cm), wat op een 16:9-scherm 121,8 cm breed en 68,5 cm hoog is (47,9 × 27 inch). Dezelfde regel geldt voor monitoren, laptops, tablets en telefoons.
De schermgrootte stap voor stap meten
- Zet het scherm uit zodat de randen van het beeld goed te zien zijn, of toon een wit beeld.
- Begin bij één hoek van het zichtbare scherm, niet bij de plastic of metalen rand.
- Trek een rolmaat diagonaal naar de tegenoverliggende hoek. Houd hem recht; laat hem niet doorhangen.
- Lees de lengte af in inch. Heb je in cm gemeten, deel dan door 2,54.
- Rond af op de dichtstbijzijnde hele inch om de klasse te vinden.
Bij grote tv’s gaat dit makkelijker met z’n tweeën. Druk voor de veiligheid nooit met de rolmaat op een OLED- of lcd-paneel, en laat een metalen haakje het scherm niet raken.
Rolmaat niet lang genoeg? Meet breedte en hoogte
Is de diagonaal lastig te bereiken, meet dan de breedte en hoogte van het scherm en reken hem uit:
diagonaal = √(breedte² + hoogte²)
Voorbeeld: een scherm van 47,9 in breed en 27,0 in hoog: √(47,9² + 27,0²) = √(2294 + 729) = √3023 ≈ 55,0 inch.
De buitenmaat meten voor een muur, kast of doos
Om een tv in een ruimte te passen is de schermgrootte niet genoeg. Je hebt de totale afmetingen nodig:
- Breedte en hoogte met de rand. Meet van buitenkant tot buitenkant.
- Hoogte met de voet, als hij niet aan de muur komt.
- Diepte, inclusief de pootjes van de voet.
- Voetafdruk van de standaard. Veel tv’s hebben pootjes bij de uiteinden, dus het meubel moet bijna zo breed zijn als de tv.
Het specificatieblad van de fabrikant noemt al deze maten. Koop je online, dan is dat de betrouwbaarste bron.
Het formaat van een monitor meten
Monitoren worden op dezelfde manier gemeten: zichtbare diagonaal, zonder rand. Om een monitorarm te kopen of een bureau in te richten wil je ook de breedte en hoogte weten. Gebruik de tabellen hieronder, of meet ze direct.
Ultrawide-monitoren zijn veel breder bij dezelfde diagonaal. Een 34 inch ultrawide (3440 × 1440) is ongeveer 31,4 × 13,1 inch, tegenover 29,6 × 16,7 inch voor een 34 inch scherm in 16:9. Een 34 inch ultrawide is ongeveer even hoog als een 27 inch monitor in 16:9.
VESA-maat: koop je een muurbeugel of arm, meet dan ook de afstand tussen de vier schroefgaten op de achterkant, in millimeters (bijvoorbeeld 100 × 100 of 400 × 400). Dat is het VESA-patroon, en dat moet overeenkomen met de beugel.
Tv-formatentabel: breedte, hoogte en kijkafstand (16:9)
| Tv-formaat (diagonaal) | Schermbreedte | Schermhoogte | Schermmaat in cm | Diagonaal in cm | Kijkafstand* |
|---|---|---|---|---|---|
| 24” | 20,9” | 11,8” | 53,1 × 29,9 cm | 61 cm | 0,73–1,0 m |
| 32” | 27,9” | 15,7” | 70,8 × 39,8 cm | 81 cm | 0,98–1,31 m |
| 40” | 34,9” | 19,6” | 88,6 × 49,8 cm | 102 cm | 1,22–1,65 m |
| 43” | 37,5” | 21,1” | 95,2 × 53,5 cm | 109 cm | 1,31–1,77 m |
| 50” | 43,6” | 24,5” | 110,7 × 62,3 cm | 127 cm | 1,52–2,07 m |
| 55” | 47,9” | 27,0” | 121,8 × 68,5 cm | 140 cm | 1,68–2,29 m |
| 65” | 56,7” | 31,9” | 143,9 × 80,9 cm | 165 cm | 1,98–2,68 m |
| 70” | 61,0” | 34,3” | 155,0 × 87,2 cm | 178 cm | 2,13–2,90 m |
| 75” | 65,4” | 36,8” | 166,0 × 93,4 cm | 190 cm | 2,29–3,11 m |
| 77” | 67,1” | 37,8” | 170,5 × 95,9 cm | 196 cm | 2,35–3,20 m |
| 83” | 72,3” | 40,7” | 183,7 × 103,4 cm | 211 cm | 2,53–3,44 m |
| 85” | 74,1” | 41,7” | 188,2 × 105,8 cm | 216 cm | 2,59–3,51 m |
| 98” | 85,4” | 48,0” | 217,0 × 122,0 cm | 249 cm | 2,99–4,05 m |
| 100” | 87,2” | 49,0” | 221,4 × 124,5 cm | 254 cm | 3,05–4,15 m |
Dit zijn schermmaten. Tel 1–5 cm (0,5–2 inch) op voor de rand, en check het specificatieblad van het model voor de exacte afmetingen met voet.
*Kijkafstand: het kleinste getal is de aanbeveling van THX (het scherm vult ongeveer 40° van je blikveld, ≈ 1,2 × diagonaal); het grootste getal is het SMPTE-minimum van 30° (≈ 1,6 × diagonaal). Zie hieronder.
Formule voor 16:9-schermen: breedte = diagonaal × 0,872, hoogte = diagonaal × 0,490.
Formatentabel voor monitoren, laptops en tablets
Niet elk scherm is 16:9. De beeldverhouding verandert de breedte en hoogte bij dezelfde diagonaal.
| Scherm | Beeldverhouding | Breedte | Hoogte | In cm |
|---|---|---|---|---|
| 13” laptop (bijv. Surface) | 3:2 | 10,8” | 7,2” | 27,5 × 18,3 cm |
| 13,3” laptop | 16:9 | 11,6” | 6,5” | 29,4 × 16,6 cm |
| 13,6” laptop | 16:10 | 11,5” | 7,2” | 29,3 × 18,3 cm |
| 14” laptop | 16:10 | 11,9” | 7,4” | 30,2 × 18,8 cm |
| 15,6” laptop | 16:9 | 13,6” | 7,6” | 34,5 × 19,4 cm |
| 16” laptop | 16:10 | 13,6” | 8,5” | 34,5 × 21,5 cm |
| 11” tablet | 4:3 | 8,8” | 6,6” | 22,4 × 16,8 cm |
| 12,9” tablet | 4:3 | 10,3” | 7,7” | 26,2 × 19,7 cm |
| 24” monitor | 16:9 | 20,9” | 11,8” | 53,1 × 29,9 cm |
| 27” monitor | 16:9 | 23,5” | 13,2” | 59,8 × 33,6 cm |
| 32” monitor | 16:9 | 27,9” | 15,7” | 70,8 × 39,8 cm |
| 34” ultrawide (3440 × 1440) | ≈ 21:9 | 31,4” | 13,1” | 79,7 × 33,3 cm |
| 49” super-ultrawide | 32:9 | 47,2” | 13,3” | 119,8 × 33,7 cm |
Veel laptops hebben tegenwoordig een scherm van 16:10 of 3:2, dat bij dezelfde diagonaal iets hoger is. Tablets die als “11 inch” of “13 inch” worden verkocht, kunnen net andere verhoudingen hebben; check de specificaties van het model.
Formule voor elke beeldverhouding a:b: breedte = diagonaal × a ÷ √(a² + b²), hoogte = diagonaal × b ÷ √(a² + b²).
Het scherm van een telefoon of tablet meten
Telefoons worden op dezelfde manier gemeten, maar de hoeken zijn rond. Fabrikanten meten de diagonaal alsof de hoeken recht zijn, dus een liniaal over een telefoon geeft iets minder aan dan de opgegeven maat. Apple vermeldt bijvoorbeeld dat de schermgroottes “als een standaardrechthoek” zijn gemeten en dat het werkelijk zichtbare gebied kleiner is.
Om de breedte of hoogte van een telefoon te controleren gebruik je een liniaal, of een gekalibreerde liniaal op een andere telefoon. Een liniaal op het scherm van de telefoon die je vasthoudt, kan alles meten behalve de eigen randen; gebruik daarvoor een tweede apparaat of een echte liniaal.
Schermgrootte vs resolutie vs PPI
- Schermgrootte is fysiek: inches op de diagonaal.
- Resolutie is het aantal pixels, bijv. 3840 × 2160 (4K).
- PPI verbindt de twee: hoeveel pixels er in elke inch passen.
| Scherm | Resolutie | PPI |
|---|---|---|
| 24” monitor | 1920 × 1080 | ≈ 92 |
| 27” monitor | 1920 × 1080 | ≈ 82 |
| 27” monitor | 2560 × 1440 | ≈ 109 |
| 27” monitor | 3840 × 2160 | ≈ 163 |
| 32” monitor | 3840 × 2160 | ≈ 138 |
| 55” tv | 3840 × 2160 | ≈ 80 |
| 65” tv | 3840 × 2160 | ≈ 68 |
Dezelfde pixels, verdeeld over een groter oppervlak. PPI = √(breedte_px² + hoogte_px²) ÷ diagonaal in inch. Meer hierover in Wat is PPI?, en waarom browsers een andere “pixel”-grootte melden in device pixel ratio uitgelegd.
Het juiste tv-formaat kiezen
Twee richtlijnen uit de branche gaan uit van hoeveel van je blikveld het scherm vult:
- SMPTE adviseert dat het scherm minstens 30° van je blikveld vult, wat neerkomt op een kijkafstand van ongeveer 1,6 × de diagonaal.
- THX adviseert ongeveer 40° voor een bioscoopgevoel, ongeveer 1,2 × de diagonaal.
| Zo ver zit je ervan af | Tv-formaat (16:9) |
|---|---|
| 1,5 m (5 ft) | 38–50” |
| 1,8 m (6 ft) | 45–60” |
| 2,1 m (7 ft) | 53–70” |
| 2,4 m (8 ft) | 60–80” |
| 2,7 m (9 ft) | 68–90” |
| 3,0 m (10 ft) | 75–100” |
Lees het bereik als “het grootste getal als je wilt opgaan in het beeld, het kleinste voor gewoon tv-kijken”. Met 4K-beeld kun je dichterbij zitten zonder pixels te zien dan met 1080p.
Voordat je koopt: meet de breedte van je muur, tv-meubel of kast met een rolmaat en vergelijk die met de totale breedte van de tv (met rand), niet met de schermbreedte. Een 65 inch tv heeft ongeveer 147 cm (58 inch) ruimte nodig; een 75 inch ongeveer 170 cm (67 inch).
Wordt een tv gemeten met of zonder rand?
Zonder. De opgegeven maat is altijd de diagonaal van het beeld, dus de rand telt niet mee. Dat maakt vooral uit bij oudere of goedkope tv’s met dikke randen: twee 55 inch tv’s kunnen aan de buitenkant 2,5 cm of meer in breedte verschillen terwijl het scherm precies even groot is. Wil je weten of een tv in een opening past, meet dan de rand mee; wil je weten welk formaat je hebt, meet dan het beeld.
Wat betekent “klasse” bij een tv-formaat?
Winkels schrijven vaak “55 inch-klasse” of “65″ class”. De klasse is de maat afgerond op een heel getal. De exacte zichtbare diagonaal (bijvoorbeeld 54,6″ of 64,5″) staat in de specificaties, meestal onder “schermdiagonaal” of “zichtbare grootte”. Meet je rolmaat een halve inch minder dan de klasse, dan is de tv niet kapot; kijk eerst in het specificatieblad voordat je aanneemt dat er iets mis is.
Een tv-scherm meten in centimeters
Meet dezelfde diagonaal, lees de rolmaat af in centimeters en deel door 2,54 (1 inch = precies 2,54 cm).
| Gemeten diagonaal | ÷ 2,54 | Tv-formaat |
|---|---|---|
| 81,3 cm | 32,0” | 32 inch |
| 109,2 cm | 43,0” | 43 inch |
| 139,7 cm | 55,0” | 55 inch |
| 165,1 cm | 65,0” | 65 inch |
| 190,5 cm | 75,0” | 75 inch |
Veel Europese winkels vermelden beide, bijvoorbeeld “139 cm (55″)”. Het getal in cm is dezelfde diagonaal, alleen omgerekend.
Een oude 4:3-tv meten
Oudere beeldbuis-tv’s (crt) en vroege platte tv’s hebben een 4:3-beeld, dat vierkanter is. Bij 4:3 is breedte = diagonaal × 0,8 en hoogte = diagonaal × 0,6 (een 3-4-5-driehoek). Een 32 inch 4:3-tv is 25,6″ breed en 19,2″ hoog, tegenover 27,9″ × 15,7″ voor een 32 inch 16:9-tv. Meet bij een beeldbuis het zichtbare glas, niet het plastic eromheen. Beeldbuismaten werden vaak voor de hele buis opgegeven, dus de zichtbare diagonaal is meestal een inch of zo kleiner dan het label.
Een gebogen tv of monitor meten
Gebruik een flexibel meetlint en laat het het oppervlak volgen van hoek tot hoek, of meet breedte en hoogte en gebruik √(breedte² + hoogte²). Vergelijk je getal in beide gevallen met het specificatieblad: op een sterk gebogen ultrawide geeft een lint dat strak door de lucht tussen de hoeken loopt iets minder aan dan een lint dat over het scherm ligt, en niet alle fabrikanten zeggen welke methode ze gebruiken.
Een tv meten voor een muurbeugel
Een muurbeugel moet op drie punten passen, die allemaal op het specificatieblad van de tv staan en meestal op een sticker op de achterkant:
- VESA-patroon. De horizontale × verticale afstand tussen de vier schroefgaten, hart op hart, in millimeters. Gangbare patronen zijn 100 × 100, 200 × 200, 300 × 300, 400 × 400 en 600 × 400. Meet hart op hart, niet rand tot rand, anders zit je er één gatdiameter naast.
- Gewicht. De maximale belasting van de beugel moet hoger zijn dan het gewicht van de tv zonder voet.
- Bereik schermformaat. Beugels vermelden een ondersteund bereik, bijvoorbeeld 37–75″.
Voor kleine VESA-patronen (75 × 75 of 100 × 100 mm op monitoren) is een gekalibreerde liniaal op je telefoon lang genoeg om de afstand direct te controleren. Leg de telefoon plat op het achterpaneel en lees hart op hart af. Kalibreer eerst op de kalibratiepagina, want een niet-gekalibreerde browserliniaal kan 30% of meer afwijken; zie waarom online linialen onnauwkeurig zijn.
Op welke hoogte ophangen
Plan de hoogte zo dat het midden van het scherm ongeveer op ooghoogte zit als je zit. Meet vanaf de vloer tot je ooghoogte in zittende houding en gebruik dan de schermhoogte uit de tabel hierboven: de onderrand van het beeld zit een halve schermhoogte onder dat punt. Bij een 55 inch 16:9-tv is dat 34,3 cm (de helft van 68,5 cm) onder ooghoogte.
Hoeveel groter is het volgende tv-formaat?
Het schermoppervlak groeit met het kwadraat van de diagonaal, dus een kleine stap in inches is een grote stap in beeld.
| Overstap | Oppervlak ervoor | Oppervlak erna | Toename |
|---|---|---|---|
| 43” → 50” | 791 inch² | 1.068 inch² | 35% |
| 50” → 55” | 1.068 inch² | 1.293 inch² | 21% |
| 55” → 65” | 1.293 inch² | 1.809 inch² | 40% |
| 65” → 75” | 1.809 inch² | 2.407 inch² | 33% |
| 75” → 85” | 2.407 inch² | 3.090 inch² | 28% |
Oppervlakken zijn breedte × hoogte uit de 16:9-tabel. Formule: verhouding oppervlak = (nieuwe diagonaal ÷ oude diagonaal)².
Rekenvoorbeelden
“Past een 65 inch tv op een tv-meubel van 152 cm (60 inch)?” Het scherm is 143,9 cm (56,7″) breed en de meeste randen voegen 1–4 cm toe, dus de tv is ongeveer 145–147 cm breed. De breedte past, maar kijk waar de pootjes staan; bij sommige modellen zitten ze bij de uiteinden en hebben ze bijna de volle tv-breedte nodig.
“Ik meet 48 inch in de breedte. Welk formaat is mijn tv?” Als het 16:9 is, deel de breedte dan door 0,872: 48 ÷ 0,872 ≈ 55,0, dus het is een 55 inch tv. Heb je de rand gemeten, trek die er dan eerst af.
“Mijn laptopscherm meet 34,5 × 19,4 cm.” √(34,5² + 19,4²) = √(1190 + 376) = √1566 ≈ 39,6 cm, en 39,6 ÷ 2,54 ≈ 15,6 inch.
Problemen bij het meten oplossen
| Probleem | Waarschijnlijke reden | Wat te doen |
|---|---|---|
| Diagonaal is 0,3–0,6″ kleiner dan de klasse | Maat afgerond op een klasse | Check de “zichtbare grootte” in de specificaties |
| Diagonaal is 1–2″ te groot | Je hebt tot de rand gemeten | Meet alleen het beeld |
| Breedte en hoogte passen niet bij de formule | Andere beeldverhouding (16:10, 21:9, 4:3) | Gebruik de a:b-formule hierboven |
| Getallen verschillen per poging | Rolmaat hangt door op een groot scherm | Meet met z’n tweeën, of meet breedte en hoogte |
| Je vindt de rand van het beeld niet | Zwarte randen op een donker paneel | Toon eerst een wit beeld |
Veelgemaakte fouten
- De rand meetellen. De rand hoort nooit bij de opgegeven maat.
- De breedte meten in plaats van de diagonaal. Een 55 inch tv is maar 47,9 inch (121,8 cm) breed.
- Verschillende beeldverhoudingen op diagonaal vergelijken. Een 34 inch ultrawide heeft veel minder schermoppervlak dan een 34 inch 16:9-scherm.
- De voet vergeten. Die voegt hoogte toe en heeft een breed genoeg oppervlak nodig.
- Verkeerd omrekenen uit cm. Deel cm door 2,54 voor inches; zie de tabel mm naar inch.
Bronnen
- SMPTE-richtlijn voor een minimale kijkhoek van 30° en THX-aanbeveling voor een kijkhoek van 40°.
- VESA Flat Display Mounting Interface (FDMI)-norm (gatenpatronen in mm, hart op hart).
- 1 inch = precies 2,54 cm (internationale yard-en-pond-overeenkomst, 1959).
- Specificatiebladen van fabrikanten voor schermafmetingen; Apples opmerking over schermgrootte bij afgeronde hoeken.