A4-papier is 21 × 29,7 cm, oftewel 210 × 297 mm (8,27 × 11,69 inch). Het is het standaard papierformaat in bijna elk land behalve de VS en Canada, die Letter (8,5 × 11 in) gebruiken. Op 300 DPI is een A4-pagina 2480 × 3508 pixels. De tabellen hieronder geven alle gangbare papierformaten in inch, mm en cm, en laten zien hoe je ze op ware grootte afdrukt of meet.
A4-formaat in één oogopslag
| Eenheid | A4 breedte × hoogte |
|---|---|
| Millimeter | 210 × 297 mm |
| Centimeter | 21,0 × 29,7 cm |
| Inch | 8,27 × 11,69 in (8 17/64 × 11 11/16 in) |
| Punten (PDF, 1/72 in) | 595 × 842 pt |
| Oppervlakte | 623,7 cm² (1/16 vierkante meter) |
| Diagonaal | ≈ 363,7 mm (14,32 in) |
| Beeldverhouding | 1 : 1,414 (1 : √2) |
De inchwaarden zijn afgerond: 210 mm ÷ 25,4 = 8,2677 in en 297 mm ÷ 25,4 = 11,6929 in. De norm is in millimeters vastgelegd, dus de metrische maat is de exacte.
Papierformaten uit de A-reeks (ISO 216)
| Formaat | Millimeter | Centimeter | Inch | Gebruikelijk voor |
|---|---|---|---|---|
| A0 | 841 × 1189 | 84,1 × 118,9 | 33,1 × 46,8 | Technische tekeningen, grote posters |
| A1 | 594 × 841 | 59,4 × 84,1 | 23,4 × 33,1 | Posters, flip-overs |
| A2 | 420 × 594 | 42,0 × 59,4 | 16,5 × 23,4 | Posters, kunstafdrukken |
| A3 | 297 × 420 | 29,7 × 42,0 | 11,7 × 16,5 | Schema’s, spreadsheets, kleine posters |
| A4 | 210 × 297 | 21,0 × 29,7 | 8,27 × 11,69 | Brieven, formulieren, dagelijks printwerk |
| A5 | 148 × 210 | 14,8 × 21,0 | 5,83 × 8,27 | Notitieboeken, flyers, boeken |
| A6 | 105 × 148 | 10,5 × 14,8 | 4,13 × 5,83 | Ansichtkaarten, zakboekjes |
| A7 | 74 × 105 | 7,4 × 10,5 | 2,91 × 4,13 | Kleine notitieblokjes, etiketten |
| A8 | 52 × 74 | 5,2 × 7,4 | 2,05 × 2,91 | Briefjes op speelkaartformaat |
| A9 | 37 × 52 | 3,7 × 5,2 | 1,46 × 2,05 | Kaartjes |
| A10 | 26 × 37 | 2,6 × 3,7 | 1,02 × 1,46 | Postzegels |
Waarom de A-formaten zo mooi uitkomen
Elk A-formaat heeft dezelfde vorm: een verhouding van 1 : √2 (ongeveer 1 : 1,414). Vouw je een A4-vel dubbel over de lange zijde, dan krijg je A5, met precies dezelfde verhoudingen. A0 heeft een oppervlakte van één vierkante meter en elk volgend formaat is de helft van het vorige, dus A4 is 1/16 m².
Dat is in de praktijk handig:
- Kopieerapparaten schalen zonder bijsnijden. A4 vergroten naar A3 is 141%; A4 verkleinen naar A5 is 71%. Twee A4-pagina’s passen naast elkaar op één A3-vel.
- Het papiergewicht is makkelijk uit te rekenen. Papier wordt verkocht in gram per vierkante meter (g/m²). Een standaard A4-vel van 80 g/m² weegt 80 ÷ 16 = 5 g, en een pak van 500 vel weegt ongeveer 2,5 kg.
- De maten zijn afgerond op hele millimeters, dus elke helft kan tot 1 mm afwijken van een perfecte halvering (de helft van 297 mm is 148,5 mm, maar de korte zijde van A5 is 148 mm).
B- en C-formaten
ISO 216 beschrijft ook B-formaten, die tussen de A-formaten in liggen, en ISO 269 beschrijft C-formaten voor enveloppen waar A-papier in past.
| Formaat | ISO B (mm) | ISO C (mm) | Inch (B) |
|---|---|---|---|
| 0 | 1000 × 1414 | 917 × 1297 | 39,4 × 55,7 |
| 3 | 353 × 500 | 324 × 458 | 13,9 × 19,7 |
| 4 | 250 × 353 | 229 × 324 | 9,84 × 13,9 |
| 5 | 176 × 250 | 162 × 229 | 6,93 × 9,84 |
| 6 | 125 × 176 | 114 × 162 | 4,92 × 6,93 |
Japan gebruikt andere B-formaten. De JIS B-reeks is iets groter: JIS B5 is 182 × 257 mm en JIS B4 is 257 × 364 mm. Staat er in een Japans sjabloon “B5”, controleer dan of ISO of JIS bedoeld wordt.
Amerikaanse papierformaten
| Formaat | Inch | Millimeter | Gebruikelijk voor |
|---|---|---|---|
| Letter | 8,5 × 11 | 215,9 × 279,4 | Dagelijks printwerk in de VS en Canada |
| Legal | 8,5 × 14 | 215,9 × 355,6 | Contracten, juridische formulieren |
| Tabloid / Ledger | 11 × 17 | 279,4 × 431,8 | Posters, spreadsheets |
| Half Letter (Statement) | 5,5 × 8,5 | 139,7 × 215,9 | Boekjes, notitieblokken |
| Executive | 7,25 × 10,5 | 184,2 × 266,7 | Sommig briefpapier |
Amerikaanse formaten zijn in inch vastgelegd, dus de metrische waarden zijn exacte omrekeningen (1 in = 25,4 mm). Letter is de standaard in de VS en Canada en wordt ook gebruikt in Mexico, de Filipijnen en enkele andere landen in Amerika.
A4 vs Letter
| A4 | Letter | |
|---|---|---|
| Breedte | 8,27 in (210 mm) | 8,5 in (215,9 mm) |
| Hoogte | 11,69 in (297 mm) | 11 in (279,4 mm) |
| Oppervlakte | 623,7 cm² | 603,2 cm² |
| Vorm | Hoger en smaller (1 : 1,414) | Lager en breder (1 : 1,294) |
| Norm | ISO 216 | ANSI/ASME Y14.1 |
A4 is 5,9 mm smaller en 17,6 mm hoger dan Letter. Dat is genoeg om de laatste regels van een pagina naar een nieuw vel te duwen, of om een marge af te snijden.
Afdrukken op het “verkeerde” papier
- Gewone documenten: kies Aanpassen aan pagina (of “Passend maken”) in het afdrukvenster. De pagina krimpt iets zodat er niets wordt afgesneden.
- Alles wat exact op maat moet zijn, zoals een liniaal om te printen, een ringmaatmeter of een naaipatroon: kies Werkelijke grootte / 100% en druk af op het papier waarvoor het document gemaakt is. Meet daarna een afgedrukt testvierkant om het te controleren. Zelfs “100%” kan op sommige printers 1–2% afwijken.
- Tekstverwerkers: wijzig het paginaformaat in het document (Bestand > Pagina-instelling) voordat je afdrukt, zodat de opmaak opnieuw wordt verdeeld in plaats van geschaald.
A4 in pixels bij gangbare resoluties
A4 heeft geen vaste maat in pixels. Die hangt af van hoeveel pixels je in elke inch zet (DPI of PPI).
| Resolutie | A4 in pixels | Gebruik |
|---|---|---|
| 72 DPI | 595 × 842 | PDF-puntenraster, oude schermstandaard |
| 96 DPI | 794 × 1123 | CSS-“inch” in browsers, standaard in Windows |
| 150 DPI | 1240 × 1754 | Conceptafdrukken, documenten op het scherm |
| 200 DPI | 1654 × 2339 | Gescande documenten |
| 300 DPI | 2480 × 3508 | Standaard drukkwaliteit |
| 600 DPI | 4961 × 7016 | Hoogwaardig drukwerk en archivering |
Zelf uitrekenen: pixels = inch × DPI. Voor A4 op 300 DPI: 8,2677 × 300 = 2480 en 11,6929 × 300 = 3508. Voor het verschil tussen DPI en scherm-PPI zie je wat is PPI.
Gangbare envelopformaten
| Envelop | Maat (mm) | Geschikt voor |
|---|---|---|
| DL | 110 × 220 | A4 in drieën gevouwen |
| C6 | 114 × 162 | A4 twee keer gevouwen (A6) |
| C5 | 162 × 229 | A4 één keer gevouwen (A5) |
| C4 | 229 × 324 | A4 ongevouwen |
| US #10 | 104,8 × 241,3 (4,125 × 9,5 in) | Letter in drieën gevouwen |
Een vel papier meten
Weet je niet of een vel A4 of Letter is, meet dan de korte zijde:
- 210 mm (8,27 in) → A4
- 216 mm (8,5 in) → Letter of Legal (controleer dan de lengte: 279 mm is Letter, 356 mm is Legal)
Dat kun je controleren met een rolmaat, een geprinte liniaal of een liniaal op ware grootte op een tablet. Houd de hoek van het vel bij nul en lees de rand af, of gebruik de methode uit liniaal aflezen.
Is papier van 8,5 × 11 hetzelfde als A4?
Nee. 8,5 × 11 inch is US Letter, een ander formaat. Het is een van de meest voorkomende verwarringen, omdat beide in hun eigen landen “gewoon printpapier” zijn. Naast elkaar:
- Letter is 0,23 in (5,9 mm) breder dan A4.
- A4 is 0,69 in (17,6 mm) hoger dan Letter.
- Geen van beide vellen past binnen het andere, dus als je het ene op het papier van het andere afdrukt, valt er iets weg tenzij je schaalt.
Snel het verschil zien zonder liniaal: leg de twee vellen op één hoek gelijk op elkaar. A4 steekt boven uit, Letter steekt opzij uit.
A4 in inch als breuk
De meeste Amerikaanse rolmaten zijn verdeeld in zestienden, niet in decimalen. Dit zijn de zijden van A4 als dichtstbijzijnde breuk:
| Zijde | Exact | Dichtstbij 1/8 in | Dichtstbij 1/16 in | Dichtstbij 1/32 in |
|---|---|---|---|---|
| Korte zijde (210 mm) | 8,2677 in | 8 1/4 in | 8 1/4 in | 8 9/32 in |
| Lange zijde (297 mm) | 11,6929 in | 11 3/4 in | 11 11/16 in | 11 11/16 in |
Op een inchliniaal valt de breedte van A4 net voorbij de streep van 8 1/4, en de hoogte op de streep van 11 11/16, een zestiende onder 11 3/4. Moet je exact snijden, meet dan in millimeters: 210 en 297 zijn hele getallen, dus er valt niets af te ronden.
Hoe lang is A4-papier?
De lengte van A4 (de lange zijde) is 297 mm, 29,7 cm of 11,69 inch. De breedte (korte zijde) is 210 mm, 21 cm of 8,27 inch. Staand loopt de zijde van 297 mm van boven naar beneden; liggend van links naar rechts. Het vel verandert niet als je het draait, alleen welke zijde je de breedte noemt.
Rekenvoorbeelden: schalen tussen A4 en Letter
Al deze voorbeelden volgen uit de exacte maten hierboven, dus je kunt de berekening nalopen.
Letter-document afgedrukt op A4. De breedte is beperkend: 210 ÷ 215,9 = 97,3%. Schaal naar 97% en de hele Letter-pagina past op A4, met ongeveer 25 mm over aan de onderkant.
A4-document afgedrukt op Letter. Nu is de hoogte beperkend: 279,4 ÷ 297 = 94,1%. Schaal naar 94% en de A4-pagina past, met aan beide kanten een smalle witte rand.
A4 vergroot naar A3, of twee A4-pagina’s op één A3-vel. A3 is 297 × 420 mm, en 420 ÷ 297 = 1,414, dus de vergroting is 141%. Twee A4-pagina’s naast elkaar zijn 420 × 297 mm, precies A3 liggend.
A4 verkleind naar A5. 148 ÷ 210 = 0,705, dus 71%: de instelling om een pagina op halve grootte af te drukken voor een boekje.
Hoeveel A4-vellen zijn een vierkante meter? A0 is 1 m² en A4 is vier halveringen kleiner dan A0, dus 2⁴ = 16 vellen. Daarom is papiergewicht ook makkelijk om te rekenen:
| Papiergewicht | Eén A4-vel | Pak van 500 vel |
|---|---|---|
| 70 g/m² | 4,4 g | 2,2 kg |
| 80 g/m² (standaard kantoor) | 5,0 g | 2,5 kg |
| 100 g/m² | 6,25 g | 3,1 kg |
| 120 g/m² | 7,5 g | 3,75 kg |
| 160 g/m² (licht karton) | 10 g | 5,0 kg |
Gewicht per vel = g/m² ÷ 16, zonder verpakking. Echte vellen wijken iets af door het vochtgehalte.
Een A4-vel meten met de liniaal op het scherm
Een telefoonscherm is korter dan A4, dus je meet in delen. Een tablet in staande stand kan de breedte van 210 mm meestal in één keer tonen.
- Open de liniaal op je telefoon en zet de browserzoom op 100%.
- Kalibreer eerst op de kalibratiepagina. Gebruik op een telefoon een pas; op een tablet werkt een bekend A4-vel goed.
- Leg het vel plat en zet één hoek precies op de nulstreep van de liniaal.
- Lees de korte zijde af. 210 mm betekent A4; 216 mm betekent Letter of Legal.
- Loopt de rand van het scherm af, zet dan een potloodstreepje bij een rond getal (bijvoorbeeld 100 mm), schuif de telefoon op zodat nul op het streepje ligt en tel de volgende aflezing erbij op.
- Doe hetzelfde voor de lange zijde: 297 mm is A4, 279 mm is Letter, 356 mm is Legal.
Hulp bij het aflezen van kleine onderverdelingen vind je in liniaal aflezen. Om een aflezing om te rekenen gebruik je de tabel mm naar inch.
Veelgemaakte fouten bij het meten van papier
- Een bijgesneden vel meten. Pagina’s uit schriften, scheurblokken en gedrukte flyers zijn vaak een paar millimeter kleiner gesneden dan de nominale maat. Meet een vers vel uit een pak.
- Het afdrukbare gebied verwarren met het vel. De meeste printers kunnen niet tot de rand afdrukken, dus het afdrukbare gebied is kleiner dan A4. Het papier zelf is nog steeds 210 × 297 mm.
- Te vroeg afronden. 8,27 in en 8,5 in verschillen minder dan een kwart inch. Meet tot op de millimeter (of de zestiende inch) voordat je beslist.
- De kalibratie overslaan. Een niet-gekalibreerde schermliniaal kan meer afwijken dan de 6 mm die A4 van Letter scheidt. Eerst kalibreren, dan meten.
Problemen bij het afdrukken op A4 oplossen
| Probleem | Waarschijnlijke oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Onderste regels afgesneden | A4-document afgedrukt op Letter | Gebruik Aanpassen aan pagina, of zet het document op Letter |
| Lege strook onderaan | Letter-document afgedrukt op A4 | Normaal; schaal naar 97% en centreer als je dat liever hebt |
| Rechterrand afgesneden | Lade ingesteld op Letter met A4 erin (of andersom) | Stem de lade-instelling af op het papier erin |
| Foutmelding “papierformaat komt niet overeen” | Paginaformaat in het stuurprogramma wijkt af van de lade | Zet beide op A4 in het afdrukvenster en het stuurprogramma |
| Geprinte liniaal of patroon heeft de verkeerde maat | Aanpassen aan pagina of schalen stond aan | Druk af op Werkelijke grootte / 100% en controleer een testvierkant |
| PDF wordt kleiner afgedrukt dan verwacht | De lezer verkleint de pagina binnen de marges | Zet “Te grote pagina’s verkleinen” uit |
Welke landen gebruiken A4?
A4 is het standaard kantoorpapier in Europa (ook in Nederland en België), Azië, Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland, het Midden-Oosten en het grootste deel van Zuid-Amerika, omdat die landen ISO 216 of een daarop gebaseerde nationale norm hebben overgenomen. De belangrijkste uitzonderingen zijn de Verenigde Staten en Canada, die Letter gebruiken; ook Mexico, de Filipijnen en enkele andere landen in Amerika gebruiken vaak Letter. Stuur je een document naar het buitenland, dan past een PDF op A4 voor het grootste deel van de wereld; voor een ontvanger in de VS of Canada is Letter veiliger.
Papier als meetreferentie gebruiken
Omdat papierformaten genormeerd zijn, is een vers vel een handige vervanger voor een liniaal. De korte zijde van A4 is precies 210 mm en Letter is precies 8,5 inch. Vouw het dubbel en je hebt 105 mm (A4) of 4,25 in (Letter). Nog een keer vouwen geeft 52,5 mm of 2,125 in. In meten zonder liniaal vind je meer van zulke voorwerpen.
Het is ook een goede manier om een schermliniaal te kalibreren op een tablet of laptop. De lange rand verkleint de uitlijnfout vergeleken met een kleiner voorwerp. Op een telefoon past een bankpas beter op het scherm. Na het kalibreren kan de liniaal alles meten wat op je scherm past. Volg de stappen op de kalibratiepagina.
Bronnen
- ISO 216: Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series.
- ISO 269: Correspondence envelopes — Designation and sizes.
- JIS P 0138 (Japanse B-reeks).
- ANSI/ASME Y14.1: Decimal inch drawing sheet size and format (US Letter, Legal, Tabloid).